วันนี้เราจะมาคุยกันเรื่อง “ไก่ป่วยบ่อย เกิดจากอะไร” ผมขออนุญาตชี้แจงก่อนว่าผมไม่ใช่สัตวแพทย์ แต่ขอแบ่งปันความรู้ การแก้ปัญหา รวมถึงการจัดการในแง่ของคนเลี้ยงไก่จากประสบการณ์จริง ส่วนยาหรือวัคซีนนั้น ก็เป็นเรื่องที่สัตวแพทย์น่าจะทราบและเข้าใจกันดีอยู่แล้ว
แต่ก่อนอื่นต้องมาเรียนรู้เรื่อง “โรคไก่” กันก่อนนะครับ
โรคไก่แบ่งกันง่าย ๆ มีอยู่ 2 ประเภท คือ
- โรคที่เกิดจากเชื้อโรค เช่น ไข้หวัดนก หวัดหน้าบวม ท้องเสียจากเชื้อ อหิวาต์ไก่
- โรคที่ไม่ได้เกิดจากเชื้อโรค เช่น ท้องเสียจากอาหาร
หมอไก่แชร์ประสบการณ์
ปัจจัยสาเหตุอะไรที่ทำให้ไก่ป่วยบ่อย ผมขอแชร์จากประสบการณ์ที่เคยเจอได้ ตามนี้ครับ
บริเวณใกล้ ๆ ฟาร์มที่ผมดูแล เกิดโรคนิวคาสเซิลระบาด ซึ่งผมได้เตือนผู้จัดการฟาร์มว่า รถที่ไปซื้ออาหารที่ตลาดเมื่อกลับมาถึงฟาร์ม ต้องทำความสะอาดฆ่าเชี้อให้ดีก่อนเข้าฟาร์ม แต่ผู้จัดการไม่ใส่ใจและไม่แจ้งลูกน้อง ผ่านมาแค่ 2 วัน ฟาร์มนี้ติดโรคนิวคาสเซิล เกิดความเสียหายทั้งฟาร์ม
สรุปสาเหตุหลัก ๆ ที่ทำให้ไก่ป่วยบ่อย
- ไม่จำกัดรถหรือบุคคลที่เข้า-ออกฟาร์ม
- ไม่ดูแลความสะอาดภายในฟาร์มอย่างสม่ำเสมอ
- ไม่ตรวจสอบดูแลโรงสเปรย์รถยนต์หน้าฟาร์ม เติมน้ำยาฆ่าเชื้อ หรือ เปลี่ยนใหม่อยู่เสมอ
- ไม่ควบคุมคนดูแล/คนขับรถขนส่งอาหารให้ทำตามกฎระเบียบของฟาร์ม
- คนขับรถขนอาหารไม่ได้มีการทำความสะอาด ฆ่าเชื้อ ภายในและภายนอกทั้งคันรถ
1. ไม่ควบคุมมาตรการ ป้องกันโรคหน้าฟาร์ม
ก่อนอื่นเราต้องเริ่มเข้าไปตรวจสอบที่หน้าฟาร์ม ก่อนเลยว่า มีการป้องกันโรคหน้าฟาร์มของเราอย่างเข้มงวดอยู่หรือไม่ คนงานหรือยามดูแลด่านหน้าฟาร์มได้มีการควบคุม ตรวจสอบรถขนส่งอาหาร บุคคลเข้า-ออกฟาร์ม ให้ทำตามกฎระเบียบมาตรการป้องกันโรคก่อนเข้าฟาร์มหรือไม่ เพราะเราไม่มีทางรู้เลยว่า รถขนอาหารแต่ละล็อตไปส่งที่ไหนมาแล้วบ้าง เพื่อเป็นการปกป้องการสูญเสียสัตว์ภายในฟาร์ม ผลประโยชน์ของเราเป็นด่านแรก เจ้าของฟาร์มห้ามปล่อยเลยตามเลยเด็ดขาด ควรมีการตรวจสอบมาตรการป้องกันโรคที่เข้มงวดอย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันโอกาสไก่ติดโรค หรือไก่ป่วย
2. คนงานไม่ทำตามกฎของฟาร์ม
สำคัญที่สุด คือ การจะเข้าไปในฟาร์ม ต้องมีระเบียบปฏิบัติการป้องกันเชื้อโรคที่จะเข้าไปสู่ในฟาร์ม รวมถึงของที่นำเข้าไปใช้ในฟาร์มมาจากไหนบ้าง ซึ่งทุกอย่างมีโอกาสนำพาเชื้อโรคเข้าสู่ฟาร์มแล้วส่งผลให้ไก่เกิดอาการป่วยได้
เท่าที่เราทราบกันดี ปกติจะมี มาตรการการป้องกันโรคก็ได้กำหนดไว้อย่างชัดเจนสำหรับฟาร์มมาตรฐาน อย่างเช่น
- จำกัดบุคคล ยานพาหนะที่เข้า-ออกฟาร์ม
- การพ่นสเปรย์ฆ่าเชื้อยานพาหนะที่เข้าฟาร์มทุกครั้ง
- บุคคลเข้า-ออกฟาร์ม ต้องอาบน้ำก่อนเข้าฟาร์มทุกครั้ง
วิธีแก้ไขปัญหา คือ เจ้าของฟาร์มต้องเข้มงวดอย่างมากที่จะให้คนงานได้เข้าใจและปฏิบัติตามกฎระเบียบอย่างเคร่งครัด
3. ควบคุมสภาพแวดล้อมในโรงเรือนให้คงที่ไม่ได้
การจัดการภายในโรงเรือน โดยเฉพาะสภาพแวดล้อมในโรงเรือน ในประเทศไทยเรามักจะหาวิธีจัดการสภาพแวดล้อมในโรงเรือนให้ดี แต่ก็ไม่สามารถสร้างได้
ปัญหาที่เกิดขึ้นตามมา..
คือ สภาพอุณหภูมิภายในโรงเรือนที่ควบคุมไม่ได้ ความสม่ำเสมอของสภาพแวดล้อมไม่ดี อุณหภูมิหน้าเล้ากับหลังเล้าต่างกันมาก แอมโมเนียสูง ฝุ่นมาก ทำให้สุขภาพไก่แย่ ภูมิต้านทานลดลง สุดท้ายไก่ก็ป่วย จะเริ่มป่วยจากระบบทางเดินหายใจก่อน แล้วก็จะหนักขึ้นเรื่อย เราก็ต้องหายา วัคซีนเข้ามาแก้ปัญหา สุดท้ายต้นทุนการเลี้ยงก็สูง จนทำให้ไม่ประสบผลสำเร็จในการเลี้ยง
ส่วนการแก้ปัญหาทำได้หรือเปล่า ทำได้ครับ แล้วถ้าผมจะบอกว่าโรงเรือนที่เราใช้กันอยู่ในปัจจุบัน ไม่สามารถตอบโจทย์การเลี้ยงไก่ให้สำเร็จได้แล้ว ทำยังไง หมอไก่จะมาแนะนำวิธีแก้ปัญหาให้ในบทความต่อไปครับ..
ผู้เลี้ยงไก่หรือเจ้าของฟาร์มสามารติดตามข่าวสาร สาระความรู้ พร้อมแชร์เทคนิควิธีทำฟาร์มใก่ เป็ด ที่ เพจ Facebook หมอไก่ คลิก